هر روز بر تعداد کانديداهاي انتخابات رياست جمهوري دهم افزوده مي شود. اين در حالي است که روزها همچنان در پي هم مي گذرند و فضاي سياسي کشور هنوز در سردرگمي خاصي قرار دارد. چند روزي است برخي کانديداهاي اصلاح طلب براي رقابت با ساير کانديداهاي انتخابات رياست جمهوري، سفرهاي استاني خود را آغاز کرده اند. برخي معتقدند اين سفرها نشان دهنده حضور جدي کانديداهاي اصلاح طلب و عدم اجماع آنها در انتخابات آتي است. اما نخبگان طيف اصلاحات هنوز بر اجماع ميان کانديداهاي اصلاح طلب پافشاري مي کنند. شايد اين خوش بيني هيچ گاه به تحقق نرسد. غلامرضا ظريفيان عضو شوراي مرکزي سازمان مجاهدين انقلاب اسلامي مانند ساير اصلاح طلبان با اعتماد به نفس بالايي معتقد است اصلاح طلبان در نهايت به اجماع دست خواهند يافت.

---

-حضور چندين کانديداي اصلاح طلب براي حضور در انتخابات رياست جمهوري را چگونه ارزيابي مي کنيد؟

شرايط کنوني جامعه ما و وضعيت نابسامان اقتصادي و سياسي کشور باعث شده يک نوع همبستگي ميان اصلاح طلبان به وجود آيد و اين مساله به نفع نظام و انقلاب خواهد بود. همه اقتصاددانان و جامعه شناسان معتقدند هر کسي که در انتخابات آتي به قدرت برسد شرايط سختي را خواهد داشت. رکود اقتصاد جهاني، توقعات بالاي اجتماعي و بسياري مسائل ديگر پيش روي او قرار خواهد گرفت. حضور چندين کانديدا از طيف اصلاح طلبان نشان دهنده تعهد سياسي و اجتماعي آنها است زيرا اصلاح طلبان مصمم هستند شرايط کنوني را تغيير دهند و به طور قطع اين کانديداها با هم وارد عرصه رقابت نخواهند شد. به اعتقاد من هر کسي که در اين دوره از انتخابات رياست جمهوري حضور پيدا مي کند از يک جهت ايثار بزرگي را انجام مي دهد و از جهت ديگر اعتقاد بالاي اين افراد را به نظام مي رساند که در شرايط حساس کنوني به کمک انقلاب مي آيند تا شرايط اقتصادي، سياسي و اجتماعي کشور را تغيير دهند. ما بايد از اين ديد به اصلاح طلبان نگاه کنيم و مطمئن باشيد اصلاح طلبان به اجماع خواهند رسيد.

-ارزيابي شما از کانديداهاي مطرح شده از طيف اصلاح طلبان چيست؟

ما در طيف اصلاح طلبان با خاتمي، موسوي و کروبي مواجه هستيم که هر سه اينها نوع ديدگاه شان نسبت به اصلاحات، تغييرات اجتماعي و تعلق خاطرشان به امام خميني کاملاً مشخص است؛ اما طبيعي است رويکردهاي متفاوتي را براي برون رفت از مسائل مختلف داشته باشند يا اولويت بندي آنها در حل مسائل متفاوت باشد. ولي رويکرد آنها به آزادي هاي مشروع، عدالت اجتماعي و اصلاحات به هم نزديک است.

-چه زماني اصلاح طلبان به اجماع خواهند رسيد؟

حضور چندين کانديدا در اين مرحله طبيعي است و اين روند تا زمان ثبت نام نامزدهاي رياست جمهوري ادامه پيدا خواهد کرد. به طور حتم کانديداهايي که زمينه هاي حضور وسيع تري در رسيدن به قدرت دارند بيشتر مورد توجه اذهان عمومي قرار خواهند گرفت. تاکيد اصلاح طلبان روي کانديدايي خواهد بود که جامعه توجه بيشتري روي آن دارد و مطمئن باشيد در آينده اصلاح طلبان به اجماع مي رسند.

-رويکرد جامعه را به کانديداهاي اصلاح طلب چگونه ارزيابي مي کنيد؟

کانديداهاي مطرح شده از طيف اصلاح طلبان مورد اعتماد بخش بزرگي از جامعه هستند. حضور خاتمي، کروبي و ميرحسين موسوي باعث مي شود مردم از زواياي مختلف کانديداهاي طيف اصلاحات را مورد نقد قرار دهند و بهترين گزينه را از ميان آنها انتخاب کنند. به نظر مي رسد در ماه هاي آتي، اصلاحات به سمت نوعي اجماع حرکت خواهد کرد. مطمئناً اجماع باعث حضور قوي تر اصلاحات در انتخابات رياست جمهوري مي شود.

-متاسفانه صحبت هايي که از کانديداهاي اصلاحات نقل مي شود نشان مي دهد آنها هيچ تمايلي به اجماع ندارند؟

به نظر من اين طوري نيست. درست است برخي صحبت هاي آنها نشان دهنده عدم اجماع است که اما هنوز راه هايي براي اجماع باقي مانده است. نظرسنجي از جامعه نقش تعيين کننده يي در اجماع اصلاح طلبان دارد. در حال حاضر شيوه هاي علمي بسياري در افکارسنجي وجود دارد. من معتقدم مردم کانديداي نهايي اصلاح طلبان را مشخص خواهند کرد. در اين حالت ساير کانديداهاي اصلاح طلب از عرصه رقابت کنار خواهند رفت.

-اگر اکثر جامعه به يک کانديداي اصلاح طلب تمايل پيدا کند اين احتمال وجود دارد که ساير کانديداهاي اصلاح طلب براي کانديداي منتخب مردم کنار نروند؟

من فقط گمانه زني مي کنم. نمي گويم حتماً اين اتفاق خواهد افتاد. من با شناختي که از کانديداهاي مطرح شده اصلاح طلب دارم و با توجه به تجربه يي که اصلاحات در انتخابات سال 84 به دست آورده، احتمال زيادي وجود دارد که اصلاح طلبان با يک کانديدا وارد رقابت هاي انتخابات رياست جمهوري دهم شوند. انتظار جامعه هم از اصلاحات اين است که به اجماع برسند. هر سه ظرفيت بالايي را براي جذب آراي مردم دارند. طبيعي است اگر اصلاحات با شرايط کنوني در انتخابات شرکت کند نتيجه انتخابات به نفع اصلاح طلبان نخواهد بود.

-چرا اصلاح طلبان از ابتدا با يک کانديدا وارد رقابت هاي انتخاباتي نشدند؟ آيا اجماع در روزهاي آخر را به نفع اصلاح طلبان مي دانيد؟

در زمان ثبت نام کانديداهاي رياست جمهوري، سيستم رايزني نخبگان و افراد ذي نفوذ فعال مي شود. آن موقع بايد بر اساس مصلحت و نتايج نظرسنجي ها و اقبال عمومي به گفت وگو نشست. بايد صبر کرد تا جامعه خود دست به انتخاب بزند. من معتقدم اجماع حاصل خواهد شد و ساير کانديداها پشت سر کانديداي اصلي اصلاحات قرار خواهند گرفت و در صورت پيروزي در کارهاي اجرايي، به دولت او کمک خواهند کرد.

-بر چه اساسي مطمئن هستيد اجماع در ميان کانديداهاي اصلاح طلب صورت خواهد گرفت؟

من به سه دليل با اطمينان حرف مي زنم؛ يکي به خاطر شخصيت والاي کانديداهاي اصلاح طلب، دوم به خاطر رايزني نخبگان در روزهاي پاياني انتخابات، سوم نظرسنجي و اقبال مردم که نقش تعيين کننده يي در اجماع اصلاح طلبان دارد.

-تکثر در کانديداهاي اصلاح طلب چه تبعاتي دارد.

هر نوع تکثري در اصلاح طلبان منجر به شکست آرا و عدم موفقيت خواهد شد. مگر اينکه در طيف اصولگرايان هم تعدد کانديداها باشد که در اين صورت رقابت هاي انتخاباتي بسيار سخت و نگراني ها در مورد سلامت انتخابات بيشتر مي شود. اگر تعداد کانديداها کاهش پيدا کند سلامت انتخابات کمتر مورد تهديد قرار مي گيرد. اما تکثر کانديداها باعث شکسته شدن آرا و کم شدن فاصله کانديداها از هم خواهد شد که در اين حالت امکان تغيير سرنوشت انتخابات وجود دارد.

-در حال حاضر تعدد کانديداهاي اصلاح طلب باعث سردرگمي مردم و طرفداران اصلاحات شده است. به نظر شما اين مساله چه تبعاتي براي اصلاح طلبان دارد؟

شکل انتخابات ايران به گونه يي است که در 20 روز آخر جدي مي شود. شرايط کنوني بيشتر گمانه زني است. البته در تمام دنيا شرايط%2